Vrijheid (in gebondenheid) / verantwoordelijkheid
1. leerlingen bepalen zelf de volgorde bij het werken aan de taak
2. leerlingen houden zelf werk, materiaal en takenkaart bij
3. leerlingen kunnen regelmatig kiezen met wie ze werken en waar
4. leerlingen kijken hun eigen werk na.
Het Daltononderwijs ziet een mens/kind als een persoon die zelf mag en kan kiezen, maar die voor de gevolgen van zijn keuzes zelf de verantwoordelijkheid draagt.